Aktualny numer

Serwis stomatologiczny
Centralny Rejestr Lekarzy

Jesteśmy na FB

Rynek zdrowia

Pierwszy prezes…

Nowa ustawa o izbach lekarskich (z 2 XII 2009 r.) każe szukać korzeni samorządu lekarskiego w końcu XIX stulecia na terenie zaborów austriackiego lub pruskiego, bądź uznawać za właściwy początek jego narodziny w niepodległej już Polsce.

Dla krakowskiej Izby postacią, która łączy oba te okresy historyczne był Stefan Schoengut-Strzemieński. Niestety, brak nam o Nim bliższych szczegółów. Apelujemy więc, do naszych Czytelników – jeśli ktoś, coś wie; jeśli zna kogoś z Rodziny pierwszego prezesa – niech się odezwie.
A tymczasem publikujemy tyle, ile udało się nam ustalić…

Stefan Schoengut-Strzemieński urodził się 19 listopada 1863 roku w Bochni, gdzie jego ojciec był lekarzem. Szkołę średnią skończył w Tarnowie. Dyplom lekarza uzyskał w 1887 roku po studiach na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez następne 4 lata pracował w klinikach i szpitalach wiedeńskich specjalizując się w otolaryngologii. W tym czasie oraz później ogłosił z tej dziedziny kilka prac w j. polskim i niemieckim.

Jednak praca naukowa nie była jego powołaniem. Znacznie bardziej pociągała go praca społeczna.

W 1902 roku został wybrany do Zarządu Zachodnio-Galicyjskiej Izby Lekarskiej w Krakowie, gdzie przez 7 lat pełnił obowiązki sekretarza. W 1909 roku został Prezydentem Izby i sprawował tę funkcję do wyborów w 1922 r., a potem już w Polsce niepodległej do momentu przedwczesnej śmierci w 1932 r.

W czasie I wojny światowej pracował w NKN* organizując pomoc sanitarną dla Legionów, za co później został odznaczony orderem Polonia Restituta.

Zaraz po zakończeniu wojny wziął udział w organizowaniu naczelnych władz Izb Lekarskich pełniąc tam, od momentu ich ukonstytuowania obowiązki wiceprezesa. Do programu NIL wniósł przede wszystkim dorobek galicyjskiego samorządu lekarskiego działającego w Krakowie i Lwowie. Brał udział w tworzeniu ustawy o praktyce lekarskiej i ustroju Izb Lekarskich, w opracowywaniu kodeksu deontologicznego.
Wychowany na prawdziwej autonomii Izby w czasach Franciszka Józefa, razem z dr. Janem Papee, prezydentem Lwowskiej Izby, walczył przez dwa lata (1919-1921) w Sejmowej Komisji Zdrowia o należyte miejsce Izb w polityce zdrowotnej państwa. W 1922 r. na łamach „Polskiej Gazety Lekarskiej” zabrał głos „W sprawie nowej ustawy o izbach lekarskich i o wykonywaniu praktyki lekarskiej”.

Był członkiem Związku Lekarzy Państwa Polskiego oraz Związku Lekarzy Kas Chorych i pracował aktywnie w ich zarządach, mimo że prowadził także prywatną praktykę lekarską i pracował jako specjalista laryngolog w Kasie Chorych. Był jednym z inicjatorów tworzenia Kas Zapomogowych dla wdów i sierot po lekarzach, a uzyskawszy do tej działalności podstawy prawne w ustawie o ustroju Izb Lekarskich i nie chcąc, by wdowy i sieroty po lekarzach korzystały tylko z dorywczej ofiarności Izby, stworzył na terenie Izby Krakowskiej wzorową kasę wzajemnego ubezpieczenia lekarzy.
Mając zawsze na uwadze dobro całego stanu lekarskiego, dążył jako Prezes Izby do połączenia się Związku Lekarzy P.P. ze Związkiem Lekarzy Kas Chorych, które często ze względów politycznych walczyły ze sobą. Stało się to dopiero na początku 1932 r.

Pracował także w Towarzystwie Otolaryngologicznym, którego prezesem był przez kilka lat. Mimo pracy zawodowej i społecznej zawsze znajdował czas na swoją pasję – muzykę (był utalentowany muzycznie). Przez szereg lat poza samą grą, był czynnym prezesem Towarzystwa Muzycznego.
Ożenił się z Natalią Piepes-Poratyńską pochodzącą ze znanej i zasłużonej lwowskiej rodziny farmaceutów. Jej ojciec Jakub był aptekarzem, ekonomistą, posłem do parlamentu austriackiego, radnym m. Lwowa, a brat Jan, dr. farmacji i chemii Uniwersytetu Jana Kazimierza uczestniczył w walkach o Lwów i w Galicji Wschodniej w latach 1918-1920. Po zakończeniu działań wojennych poważnie przyczynił się do wybudowania kaplicy na Cmentarzu Orląt. Był m.in. członkiem Rady Aptekarskiej Rzeczypospolitej Polskiej i Naczelnej Rady Zdrowia a także autorem wielu publikacji z zakresu farmacji.

Z małżeństwa z Natalią miał Stefan Strzemieński dwu synów: Jerzego (1893-1958), adwokata, majora AK odznaczonego m. in. Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem z Mieczami, profesora Średniej Szkoły Muzycznej i Jana Kazimierza (1898-1977), gleboznawcę, biochemika, docenta UJ, specjalistę od rolnictwa tropikalnego. II wojna św. zastała go na Trynidadzie, gdzie pogłębiał studia do pracy w Studium Rolnictwa Tropikalnego UJ. Do 1944 roku przebywał w USA, gdzie pracował jako wykładowca na trzech uniwersytetach. W latach 1944-1945 był wicekonsulem w Nowej Zelandii ( m.in. uczestniczył w akcji osiedlania polskich dzieci ewakuowanych z ZSRR) i pozostał tam na stałe, gdzie pracował naukowo i dokąd po wojnie dojechała jego żona Maria (b. więźniarka Auschwitz i Ravensbruck) z córką Krystyną Marią.
Cechowały go niepospolite zalety umysłu, wysoka kultura osobista, wykwintna forma dyskusji, prostota i jasność w ujmowaniu najbardziej zawiłych zagadnień. Prawość charakteru, pedantyczna obowiązkowość, wiedza, wysokie poczucie etyki zawodowej i do końca życia młodzieńczy zapał czyniły go wzorem dla młodych kolegów.

Zmarł w dniu 7 listopada 1932 r. w Krakowie. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w kw. V. Grobowiec jest modernistyczną bryłą projektu Sylwestra Zabłockiego (piramida z omszałych ciosów piaskowca). Na centralnej płycie grobowca widnieje napis:

Dr Stefan Schoengut-Strzemiński
Prezes Izby Lekarskiej w Krakowie
Kawaler Orderu Polski Odrodzonej
19 XI 1863 – 7 XI 1932
Spokój Jego świętej duszy

W grobowcu spoczywają także: jego żona Natalia, syn Jerzy i ostatnia z rodziny Eugenia Strzemieńska zmarła w 1979 roku.

Opr. Barbara Kaczkowska

* NKN – Naczelny Komitet Narodowy, który ze strony cywilnej (m.in. Ignacy Daszyński) prowadził rozmowy z rządem austriackim w sprawie niepodległości Polski

Kalendarium

Luty 2020
PWŚCPSN
« sty   mar »
      1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29  

Ogłoszenia

Galerie

  • XXIII Bal Lekarza - Galeria zdjęć
    XXIII Bal Lekarza - Galeria zdjęć
    2020-01-23 10:14:29
  • Galeria remontowa - Czerwiec 2019
    Galeria remontowa - Czerwiec 2019
    2019-06-25 14:21:32
  • Galeria remontowa - Maj 2019
    Galeria remontowa - Maj 2019
    2019-05-23 11:36:34
  • 38 Okręgowy Zjazd Lekarzy OIL w Krakowie
    38 Okręgowy Zjazd Lekarzy OIL w Krakowie
    2019-04-24 12:12:33

OIL Krakow on twitter

Polecamy

Wybory